Temel Mutfak Aletleri Kullanımı
Mutfakta ilk günlerde en çok zorlanılan şey tarifin kendisi değildir; genellikle elimizdeki aletlerin ne işe yaradığını bilmemektir. Aynı bıçakla soğan da doğranır, ekmek de kesilir sanılır; her tencere her ocakta aynı davranır diye düşünülür. Oysa doğru aleti doğru işte kullanmak, hem yemeğin tadını hem de mutfakta geçirdiğiniz sürenin keyfini değiştirir. Aşağıda, temel mutfak aletlerinin kullanımını sakin bir sırayla ele alıyoruz: elle çalışan hazırlık aletlerinden başlayıp ısıyla çalışan kaplara doğru ilerleyeceğiz. Bu mutfak aletleri nasıl kullanılır rehberi, elinizde çok az ekipman olsa bile işinizi güvenle yapabilmeniz için hazırlandı.
Hazırlık Aletleri: Kesme, Doğrama ve Ölçme
Bir yemeğin yarısı ocağa gitmeden önce tezgâhta biter. Bu aşamada kullandığınız aletler basit görünür ama kazaların da, zaman kaybının da çoğu burada yaşanır.
Bıçaklar ve doğru tutuş
Yeni başlayan biri için üç bıçak yeterlidir: geniş ve orta boy bir şef bıçağı (sebze, et, soğan), küçük bir meyve bıçağı (soyma, ince işler) ve dişli bir ekmek bıçağı. Şef bıçağını tutarken sap ile bıçağın birleştiği yeri baş ve işaret parmağınızla hafifçe kavrayın; sapı yumruk gibi sıkmak kontrolü azaltır.
Diğer elinizi ise "pençe" şeklinde kullanın: parmak uçlarınızı içe kıvırın, bıçağın yan yüzü parmak eklemlerinize yaslanacak şekilde ilerleyin. Bıçağı yukarı kaldırıp indirmek yerine öne doğru kaydırarak kesmek daha az güç ister. Önemli bir nokta: kör bıçak, keskin bıçaktan tehlikelidir. Kaydığı için elinizi keser. Bu yüzden bıçağı ara ara masatla düzeltmek gerekir.
Doğrama tahtası ve tezgâh düzeni
Tahtayı kullanmadan önce altına nemli bir kâğıt havlu koyun; kaymayı önler. Çiğ et ve tavuk için ayrı bir tahta ayırmak, çapraz bulaşmayı engellemenin en kolay yoludur. Tavuk doğradığınız tahtada arkasından salata malzemesi kesmeyin.
Doğradığınız malzemeleri küçük kaplara ayırıp ocağın yanına dizmek, özellikle sebze yemeklerinde ve hızlı pişen tavuk tariflerinde işinizi kolaylaştırır. Ocak yandıktan sonra soğan doğramaya çalışmak, acele ve yanık kokusu demektir.
Ölçü kapları, rende, soyacak ve süzgeç
Hamur işleri ve tatlılarda göz kararı çalışmak çoğu zaman sonuç vermez; bu yüzden bir ölçü bardağı ve ölçü kaşığı takımı almanız iyi olur. Unu ölçerken kabı bastırarak doldurmayın, kaşıkla doldurup düz bir şeyle üstünü sıyırın.
Rendeyi sabit bir yüzeye dayayıp aşağı doğru itin, ileri geri sürtmeyin. Malzeme küçüldüğünde son parçayı rendelemekte ısrar etmeyin. Soyacağı kendinizden dışa doğru hareket ettirin. Süzgeci makarna ve pirinç süzerken kullanırken de eldiven ya da kalın bir bez kullanın; buhar sıcak suyun kendisi kadar yakar.
Isıyla Çalışan Aletler: Tencere, Tava, Fırın ve Elektrikli Yardımcılar
Isı devreye girdiğinde alet seçimi doğrudan sonucu belirler. Aynı malzeme, dar bir tencerede haşlanır, geniş bir tavada kızarır.
Tencere ve tava seçimi
| Alet | En uygun olduğu iş | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Derin tencere | Çorba, kuru baklagil, makarna suyu | Ağzına kadar doldurulmaz, taşar |
| Geniş, alçak tencere | Sebze ve et yemekleri | Sıvı çabuk çekilir, kontrol edin |
| Yapışmaz tava | Yumurta, krep, balık | Metal spatula ve çok yüksek ateş yüzeyi bozar |
| Kalın tabanlı tava | Et mühürleme, kızartma | Isınması uzun sürer, sabırlı olun |
Genel kural şu: tavayı önce boş olarak orta ateşte ısıtın, sonra yağı ekleyin, yağ akışkanlaştığında malzemeyi koyun. Soğuk tavaya konan et suyunu bırakır ve haşlanır. Ayrıca tavayı tıka basa doldurmayın; malzemeler arasında boşluk kalmazsa kızarma yerine buğulama olur. Kızartma yapıyorsanız yağ derinliğini tavanın yarısını geçirmeyin ve malzemeyi kenardan yavaşça bırakın.
Fırın kullanımı
Fırın, sabır isteyen bir alettir. Tarifte belirtilen dereceye önceden ısıtmak neredeyse her zaman gereklidir; ısınmamış fırına giren börek ya da kek düzgün kabarmaz. Alt-üst ısıtma modu genelde en güvenli seçimdir; fanlı modda ısı biraz daha güçlü dağıldığı için sıcaklığı 10-15 derece düşürmek gerekebilir.
Tepsiyi orta rafa yerleştirin, kapağı sık sık açmayın. Kontrol etmek istediğinizde pişme süresinin son üçte birini bekleyin. Sıcak tepsiyi çıkarırken iki eldiven kullanın ve tepsiyi koyacağınız yeri önceden hazırlayın.
Blender, mikser ve el aletleri
El blenderını sıcak çorbaya daldırırken bıçak kısmının tamamen sıvının içinde olmasına dikkat edin; yarım daldırırsanız sıcak sıvı yukarı fışkırır. Cihazı çal